Γ. Καμπουγέρης, MD, MRCSEd (Ophth), PhD
Χειρουργός Οφθαλμίατρος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου ΑθηνώνΜέλος του Βασιλικού Κολεγίου Χειρουργών Μ. Βρετανίας
Εξειδικευμένος στη χειρουργική του οφθαλμού και τα laser
Διαθλαστική χειρουργική
Excimer LASER
Η σύγχρονη τεχνολογία παίζει σημαντικότατο ρόλο στα αποτελέσματα της διαθλαστικής χειρουργικής, όπως και σε κάθε επέμβαση. Τα σύγχρονα lasers που χρησιμοποιούμε είναι πολύ πιο εξελιγμένα από παλαιότερα μοντέλα με αποτέλεσμα ταχύτερη και ασφαλέστερη θεραπεία των διαθλαστικών ανωμαλιών. Όλες οι επεμβάσεις μας γίνονται με το υπερσύγχρονο Concerto (Wavelight), το πιο γρήγορο και ακριβές laser αυτή τη στιγμή στον κόσμο! Με την ψηλότερη συχνότητα (500Hz) που υπάρχει και ένα τέλειο σύστημα παρακολούθησης των μικροκινήσεων του ματιού κατά τα λίγα δευτερόλεπτα που διαρκεί η επέμβαση, έχει εξαιρετικά αποτελέσματα σε όλες τις διαθλαστικές ανωμαλίες, ακόμη και στους υψηλούς βαθμούς.
Τι είναι οι διαθλαστικές ανωμαλίες;
Στη μυωπία οι ακτίνες του φωτός εστιάζονται μπροστά από τον αμφιβληστροειδή (την ευαίσθητη επιφάνεια του βυθού που μοιάζει με το φιλμ στη φωτογραφική μηχανή), με αποτέλεσμα τη θολή όραση για μακριά χωρίς γυαλιά ή φακούς επαφής. Στην υπερμετρωπία οι ακτίνες του φωτός εστιάζονται πίσω από τον αμφιβληστροειδή, με αποτέλεσμα θολή όραση για κοντά αλλά πολλές φορές και για μακριά ανάλογα με το μέγεθός της. Στον αστιγματισμό ο κερατοειδής (η πρόσθια διαφανής επιφάνεια του οφθαλμού) έχει διαφορετικές καμπυλότητες (αντί να μοιάζει με σφαίρα μοιάζει πιο πολύ με έλλειψη), με αποτέλεσμα θολή όραση σε όλες τις αποστάσεις. Σε όλες τις επεμβάσεις διαθλαστικής χειρουργικής με laser, το ειδικό excimer laser χρησιμοποιείται για να αφαιρέσει ένα τμήμα του κερατοειδή και να διαμορφώσει την πρόσθια επιφάνεια του οφθαλμού, έτσι ώστε να εξαλειφθεί η διαθλαστική ανωμαλία και η όραση να είναι καθαρή χωρίς γυαλιά ή φακούς επαφής.
Προϋποθέσεις
Υπάρχουν τρεις σημαντικές προϋποθέσεις για να θεωρηθείτε καλός υποψήφιος για διαθλαστική χειρουργική:
- Η διάθλασή σας (δηλαδή η συνταγή των γυαλιών σας): Η διαθλαστική χειρουργική έχει πολύ καλά αποτελέσματα αν έχετε μυωπία ως 12 περίπου διοπτρίες (βαθμούς), αστιγματισμό ως 6 διοπτρίες και υπερμετρωπία ως 4 διοπτρίες (σε συνδυασμό και με το πάχος του κερατοειδούς).
- Η μορφολογία του κερατοειδούς: Σε ορισμένες περιπτώσεις (π.χ. κερατόκωνος), η μορφολογία του κερατοειδούς είναι τέτοια ώστε να αντενδείκνυται η επέμβαση με laser. Το ίδιο ισχύει και σε περιπτώσεις που ο κερατοειδής είναι πολύ λεπτός (εκεί εφαρμόζονται διαφορετικές επεμβάσεις). Οι ειδικές εξετάσεις που γίνονται προεγχειρητικά (τοπογραφία και παχυμετρία κερατοειδούς) δίνουν τις απαραίτητες πληροφορίες. Αν είστε χρήστης φακών επαφής, είναι σημαντικό να μην τους χρησιμοποιήσετε για μερικές μέρες πριν τις ειδικές εξετάσεις (Ο Δρ Καμπουγέρης θα σας ενημερώσει ειδικά για την περίπτωσή σας). Αυτό γίνεται για να μην επηρεαστεί ο κερατοειδής πριν την εξέταση.
- Η ηλικία σας: Πρέπει να είστε πάνω από 18 ετών και η διάθλασή σας να είναι σταθερή για τουλάχιστον ένα χρόνο.
Ποια είδη επεμβάσεων υπάρχουν;
Η επιφανειακή επέμβαση ASA (Advanced Surface Ablation) γίνεται στην επιφάνεια του κερατοειδούς. Πρώτα αφαιρείται χωρίς τομή η επιφανειακή στιβάδα του κερατοειδούς (το επιθήλιο) και στη συνέχεια ενεργοποιείται το laser. Η βασική διαφορά λοιπόν με τη LASIK είναι πως δεν γίνεται τομή στον κερατοειδή, ενώ το laser είναι ακριβώς το ίδιο. Παλαιότερα προβλήματα επιφανειακών επεμβάσεων (υποδιορθώσεις, θολερότητες κερατοειδούς, πόνος) συνήθως αποφεύγονται σήμερα με την εξελιγμένη τεχνική ASA.

Η επέμβαση LASIK (laser in situ keratomileusis) γίνεται στο 1/3 περίπου του πάχους του κερατοειδούς. Πρώτα γίνεται μια τομή στον κερατοειδή με ειδικό όργανο (μηχανικό) κερατόμο για τη δημιουργία ενός πολύ λεπτού επιφανειακού κρημνού (flap). Στη συνέχεια ανασηκώνεται ο κρημνός και ενεργοποιείται το laser. Στο τέλος της επέμβασης επανατοποθετείται ο κρημνός στην πρόσθια επιφάνεια του κερατοειδούς και παραμένει στη θέση του χωρίς ράμματα.

Σήμερα είναι πλέον δυνατό η αρχική τομή να γίνει κι αυτή με ειδικό laser που δρα σα λεπίδα (femtosecond laser), με απόλυτη ακρίβεια και χωρίς καμία συμμετοχή μηχανικού κερατόμου, η λεγόμενη ALL LASER LASIK.

Σύγκριση των διαφόρων τεχνικών
Oι κύριοι λόγοι για να επιλεγεί η κατάλληλη τεχνική για τον καθένα είναι: α) ο βαθμός της διαθλαστικής ανωμαλίας και το πάχος του κερατοειδούς β) η προσωπική προτίμηση του κάθε ανθρώπου. Η τεχνική LASIK παρουσιάζει πιο γρήγορη αποκατάσταση της όρασης και λιγότερο πόνο, ενώ η επιφανειακή τεχνική παρουσιάζει κάπως περισσότερη ενόχληση για 1-2 ημέρες και περισσότερες διακυμάνσεις στην όραση για λίγες ημέρες, λόγω του ότι χρειάζεται να επουλωθεί το επιθήλιο του κερατοειδούς (χρησιμοποιείται για τρεις ημέρες ειδικός φακός επαφής). Από την άλλη πλευρά, στις επιφανειακές επεμβάσεις αποφεύγεται κάθε είδους τομή στον κερατοειδή. Τελικά, σύμφωνα με μεγάλες μελέτες που έχουν γίνει και τα δύο είδη τεχνικών έχουν μακροπρόθεσμα εξίσου καλά αποτελέσματα, όμως οι επιφανειακές επεμβάσεις πλεονεκτούν από άποψη ασφάλειας, όχι μόνο τον πρώτο καιρό αλλά για όλη τη ζωή του ατόμου. Κατά την εξέτασή σας, ο Δρ. Καμπουγέρης θα συζητήσει μαζί σας αναλυτικά την καλύτερη επιλογή για σας.
Monovision
Η περίπτωση στην οποία ο ένας οφθαλμός διορθώνεται στο μηδέν και ο άλλος στο -1 ή -2 (δηλαδή αφήνεται σκόπιμα λίγη μυωπία) λέγεται monovision. Έτσι ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί ασυναίσθητα το μάτι που έχει διορθωθεί στο μηδέν πιο πολύ για τις μακρινές αποστάσεις, ενώ το μάτι που έχει τη μικρή μυωπία χρησιμοποιείται πιο πολύ για τις κοντινές αποστάσεις.
Η monovision είναι μια καλή επιλογή για τα άτομα που δεν επιθυμούν να φορέσουν γυαλιά πρεσβυωπίας μετά τα 45 έτη. Δεν είναι πάντως όλοι οι άνθρωποι κατάλληλοι για monovision. Υπάρχει ειδικό τεστ για τη δική σας πιθανότητα επιτυχίας με τη monovision, το οποίο θα γίνει κατά την εξέτασή σας.
